Mapa nataliteta Evrope za 2025. godinu pokazuje jasnu i zabrinjavajuću sliku – gotovo cijeli kontinent obojen je u crveno, što znači da se u većini zemalja rađa premalo djece za obnavljanje stanovništva.
Naš regiona, uključujući i Bosnu i Hercegovinu, je u „žutoj zoni“ – što znači da je situacija bolja nego u ostatku Evrope, ali i dalje nedovoljna.
Prema mapi, Bosna i Hercegovina ima stopu fetiliteta od 1,57, Srbija: 1,61, Hrvatska: 1,49, a Slovenija: 1,52, prenosi Nova.
To znači da region u prosjeku stoji bolje od većine Evrope, ali nijedna od ovih zemalja ne dostiže ključni prag od 2,1 djeteta po ženi, koji je potreban za obnavljanje stanovništva.
Jedina „zelena tačka“ u Evropi
Na cijeloj mapi postoji samo jedan prostor u zelenoj zoni – gdje fertilitet prelazi ili dostiže nivo obnavljanja stanovništva.
To jasno pokazuje koliko je rijetka situacija u kojoj neka evropska zemlja ima dovoljno rođenih.
Evropa gotovo cijela u crvenom
Većina evropskih zemalja nalazi se u crvenoj zoni:
Njemačka: oko 1,30
Italija: oko 1,14
Španija: oko 1,11
Poljska: oko 1,09
Velika Britanija: oko 1,39
To znači da Evropa u cjelini već sada nema prirodnu obnovu stanovništva.
Najgore stanje
Najniža vrijednost na kontinentu zabilježena je u Ukrajini gdje je stopa od 0,85.
To je ekstremno nizak nivo, koji ukazuje na ozbiljan demografski kolaps.
Šta kažu zvanični podaci EU
Podaci Evropske unije dodatno potvrđuju trend.
U 2024. godini:
Bugarska: 1,72 (najviša stopa u EU)
Francuska: 1,61
Slovenija: 1,52
Na dnu liste:
Malta: 1,01
Španija: 1,10
Litvanija: 1,11
Dakle, čak i najbolje rangirane zemlje ostaju ispod nivoa potrebnog za obnovu stanovništva.
Zašto natalitet pada
Razlozi su složeni:
kasnije zasnivanje porodice
nesigurno tržište rada
visoki troškovi života
promjene životnih prioriteta
U Evropi se prvo dijete danas dobija sve kasnije, što dodatno smanjuje ukupan broj rođenih.
Šta slijedi
Pad nataliteta znači:
manje radne snage
veći pritisak na penzioni sistem
ubrzano starenje stanovništva
Evropa se trenutno održava zahvaljujući migracijama, ali bez njih bi pad bio još izraženiji.
