BANJALUKA – U Narodnoj skupštini Republike Srpske danas, 17. marta, kako stoje stvari, biće održane tri sjednice, dvije posebne i jedna redovna.
Koji minut nakon časova počela je 35. posebna sjednica Narodne skupštine Republike Srpske, na čijem dnevnom redu je Prijedlog rezolucije o osudi i zabrani promovisanja i veličanja ideologije i simbola Nezavisne Države Hrvatske i ustaške, nacističke i fašističke ideologije.
Nenad Stevandić, predsjednik Narodne skupštine RS, kazao je da postoje dva prijedloga, jedan većine, jedan SDS, a da će nakon rasprave o ovoj tački biti data pauza, na kojoj će poslanici pokušati da se usaglase o eventualnom zajedničkom tekstu rezolucije, nakon čega bi se išlo u glasanje o tome.
Ako to ne bude moguće, onda će se o oba teksta izjašnjavati posebno.
Ova 35. posebna sjednica ima ovu samo jednu tačku.
Prva sjednica
Kada je u pitanju rezolucija, do ovog trenutka postoje dva dokumenta, prvi koji zajednički predlaže vladajuća većina i kabinet Predsjednika Narodne skupštine Republike Srpske, te SDS.
Iako su nakon sjednice Kolegijuma NS RS, održanog 16. marta u Banjaluci, akteri kazali da će do početka sjednice pokušati da pronađu zajednički jezik u smislu da se napravi jedna rezolucija, kako stvari stoje od toga nema ništa, pa će se na sjednici razmatrati gorenavedene dvije.
Šta piše u rezoluciji
U rezoluciji koju predlaže većina, sa potpisom Nenada Stevandića, predsjednika NS RS, između ostalog se navodi da Narodna skupština RS sa zabrinutošću i osudom ističe činjenicu da u okruženju Republike Srpske u posljednje vrijeme u javnosti dolazi do revitalizacije ideologije, simbola i pozdrava Nezavisne Države Hrvatske, kao što su: zastava NDH sa prvim bijelim poljem na šahovnici, ustaški simbol “U“, pozdrav “Za dom spremni“, oznaka „Handžar“ divizije, itd.
Narodna skupština Republike Srpske osuđuje i zabranjuje svaki oblik veličanja i promovisanja ideologije i simbola Nezavisne Države Hrvatske i ustaške, nacističke i fašističke ideologije i simbola, organizacija, nosilaca vlasti i istaknutih ličnosti, uključujući ali ne ograničavajući se na: inicijative ili podizanje spomenika i memorijala; imenovanje ulica, javnih institucija ili mjesta po pripadnicima tih pokreta; održavanje javnih manifestacija na kojima se oni veličaju i pozdravljaju; upotrebu simbola, oznaka i pozdrava povezanih sa tim ideologijama.
Narodna skupština RS u daljem poziva nadležne institucije da, u skladu sa važećim zakonodavstvom i međunarodnim obavezama, preduzmu odgovarajuće mjere radi sprečavanja finansiranja organizacija i pokreta koji promovišu navedene ideologije i simbole
S tim u vezi, Narodna skupština Republike Srpske zadužuje poslanike i delegate iz Republike Srpske u Parlamentarnoj skupštini BiH da predlože i podrže ovu rezoluciju u istovjetnom tekstu“, navodi se u rezoluciji, te se dodaje da NS RS zadužuje Vladu Republike Srpske da pripremi i u skupštinsku proceduru uputi prijedlog izmjena i dopuna propisa kojima bi se jasno i nedvosmisleno inkriminisalo promovisanje i veličanja ovih ideologija, te predvidjele odgovarajuće sankcije i kazne.
“Narodna skupština RS poziva nadležne institucije da formiraju zakonski okvir na osnovu kojeg će u Republici Srpskoj biti uklonjeni svi postojeći simboli Nezavisne Države Hrvatske i ustaške, nacističke i fašističke ideologije“, zaključuje se u prijedlogu rezoluciju koja je dostupna u skupštinskim materijalima.
Zahtjev SDS-a
Iz SDS-a traže da se u rezoluciji koju će usvojiti NS RS jasno navedu recipročne mjere za rušenje čiriličnih spomenika u Hrvatskoj i zakonske kazne za veličanje i promovisanje ustaških ideologija u Republici Srpskoj.
“Podržaćemo rezoluciju SNSD-a ako budu zatražene recipročne mjere za rušenje ćiriličnih spomenika u Hrvatskoj. Zašto ne bismo donijeli odluku o rušenju svih spomenika koji veličaju ustaštvo?“, pitao je Petrović.
SDS predlaže i da se u rezoluciju uvrsti zaključak po kojem se Vladi ostavlja rok od 45 dana da uputi izmjene zakona, a na to su iz SNSD reagovali pozitivno, pa je Srđan Mazalica, šef Kluba poslanika SNSD rekao da taj rok može biti i 30 dana.
Mazalica odgovorio
Nadalje, Mazalica je komentarišući zahtjev SDS rekao da se zaključkom ne mogu definisati kazne, jer je Vlada RS ta koja treba da uputi izmjene zakonskih propisa u skupštinsku proceduru.
“Rezolucijom ne treba da govorimo koje zakone Vlada treba da izmijeni, ali mislim da je to Krivični zakon. U rezoluciji, takođe, ne treba pominjati imena i nismo to učinili. Jedan vladika je savjetovao da ne navodimo imena, poput Marka Perkovića Tompsona, jer ne treba takvim ljudima da se daje na značaju pominjanjem u dokumentima Parlamenta Srpske. Izmjenama zakonskih propisa, na primjer, Tompson bio uhapšen i kažnjen ukoliko bi na teritoriji Republike Srpske izgovorio ustaški pozdrav ‘za dom spremni’“, rekao je Mazalica.
Druga sjednica
Kada se završi 35. posebna sjednica, odmah bi trebalo da počne 18. redovna, na kojoj će se, pored ostalog, ponovo glasati o tri zakona koja je Ana Trišić Babić, u svojstvu v. d. predsjednika Republike Srpske vratila u januaru 2026. na ponovno odlučivanje, uključujući i zakon kojim se definiše zabrana pušenja u zatvorenom prostoru u Srpskoj.
Na dnevnom redu ove sjednice došlo je do izmjene tačaka, pa je juče na Kolegijumu uvršten Prijedlog odluke o prihvatanju zaduženja Republike Srpske kod Svjetske banke po hitnom postupku.
Treća sjednica
Vrlo vjerovatno da će poslanici danas imati i još jednu posebnu sjednicu, i to onu o izboru nove Vlade Republike Srpske.
Podsjetimo, Savo Minić je juče po drugi put podnio ostavku na mjesto premijera, a Narodna skupština Republike Srpske sinoć je prihvatila tu ostavku, čime je Vlada od tog trenutka u tehničkom mandatu do izbora nove.
Prema svim najavama, mandat za sastav nove Vlade dobiće opet Savo Minić, a kako je rekao Siniša Karan, predsjednik Republike Srpske, u Vladi neće biti promjena.
Međutim, postoji šansa da posebna sjednica o izboru nove Vlade Republike Srpske bude održana i sutra, u srijedu, 18.marta.
